Een muur vol barstjes, gevelafwerking die in flarden losgaat, stucwerk dat onder je vingers opzwelt. Bij bijna één op twee tuinen klimt de schuldige al jaren rustig langs de muren omhoog, zonder dat iemand zich daar echt druk om maakt. Ze is zelfs vaak met opzet geplant om de gevel op te fleuren.
Deze plant is de klimop, soms vergezeld van haar nicht de wilde wingerd. Beide zijn prachtig op een pergola of een oude, stevige stenen muur, maar ze worden een echt probleem op beschadigde afwerking of stucwerk.
Welke plant is dit die uw gevelafwerking lostrekt?
Klimop is veruit de voornaamste veroorzaker van schade aan gevels. Het groeit vast met behulp van worteltjes, kleine worteldraden die rechtstreeks op de stengel groeien wanneer ze contact maken met een oppervlak. Deze worteldraden dringen in de kleinste barstjes van het stucwerk en verankeren zich daar met verrassende kracht.
Wilde wingerd werkt anders maar bereikt hetzelfde resultaat. Het heeft ranken met kleine kleefschijfjes aan het uiteinde, zogeheten hechtpads, die zich letterlijk aan het oppervlak vasthechten. In de loop der tijd oefenen deze hechtpads voortdurend druk uit op het stucwerk en maken het uiteindelijk los in grote flarden, vooral tijdens winter-vriesdooicycli.
Beide planten hebben iets gemeen: ze graven niet zelf in het eerste instantie in de muur, maar gebruiken elk bestaand gebrek uit. Een gezonde en goed onderhouden afwerking weerstaat veel beter dan een muur die al barsten heeft of vochtig is.
Waarom beschadigen klimop en wilde wingerd uw muren?
De hechtpads en worteltjes: hoe ze zich vasthechten
Het hechtsysteem is vrijwel gelijk bij alle zelfklevende klimplanten. Ze hebben geen steun nodig, in tegenstelling tot slingerende planten met ranken zoals jasmijn of bepaalde clematis, die zich eenvoudig rond een spalier winden zonder ooit de steen aan te raken. Klimop en wilde wingerd hebben de muur nodig als direct hechtoppervlak.
Ne tuez plus jamais
vos plantes.
Photographiez-la : l'app identifie l'espèce, repère le problème et vous dit exactement quoi faire.
Zodra ze eenmaal zijn gevestigd, groeien de worteltjes van de klimop jaar na jaar. Ze graven niet in het volle metselwerk, maar dringen in de voegen, microbarstjes en onder de schilfers van verouderde afwerking. Wanneer je de plant verwijdert, gaat de afwerking er vaak mee, waardoor de muur vol gaatjes en verzwakte plekken achterblijft.
Factoren die de schade verergeren
Sommige muren weerstaan klimop jarenlang zonder enig probleem, terwijl andere in slechts enkele jaren afbreken. Drie factoren maken het verschil.
- De vochtigheid van de muur: een afwerking die vochtig blijft wordt sneller zwak en geeft meer voet aan de worteltjes.
- De oorspronkelijke toestand van de afwerking: oud stucwerk dat al barsten heeft voordat de plant arriveert, verslechtert veel sneller.
- Het type ondergrond: ruwe steen of volle bakstenen verdragen meer dan een dunne afwerking of recent herstelwerk, dat poreuzer en minder bestand is tegen mechanische druk.
Velen denken dat klimop de steen « graaft » zoals een wortel dat in de grond zou doen. In werkelijkheid maakt het gebruik van bestaande gebreken. Op een muur in perfecte staat, zonder barstjes of vochtigheid, blijft de schade vaak beperkt gedurende lange jaren.
Appuyez pour scanner votre plante
Cette fonctionnalité nécessite l'app Plantalya. Scannez n'importe quelle plante instantanément avec votre caméra !
Scanner Votre Plante — App GratuiteWelke klimplanten kunt u beter kiezen om uw gevel niet te beschadigen?
Niet alle klimplanten gedragen zich zoals klimop. Slingerende soorten die zich rond een steun winden zonder ooit rechtstreeks de muur aan te raken, vormen een veel veiliger alternatief. Dit geldt voor kamperfoelie, hop of sterhelmjasmijn, die omhoog groeien door zich rond een draad of spalier te wikkelen.
De blauweregen verdient aparte vermelding. Het is ook slingerend, dus zonder hechtpads of worteltjes, maar de krachtige groei en het aanzienlijke gewicht vereisen een stevig en goed bevestigde draagstructuur, anders geeft de steun zelf ergens mee. Planten met ranken zoals bepaalde clematis of passiefleur hechten zich aan fijne trellagework zonder ooit in direct contact met de afwerking te komen, wat het risico op beschadiging aanzienlijk vermindert.
Ne tuez plus jamais
vos plantes.
Photographiez-la : l'app identifie l'espèce, repère le problème et vous dit exactement quoi faire.
| Type hechting | Voorbeelden | Risico voor de gevel |
|---|---|---|
| Worteltjes | Klimop | Hoog op fragiel stucwerk |
| Kleefschijfjes | Wilde wingerd | Matig tot hoog |
| Ranken | Clematis, passiefleur | Laag met steun |
| Slingerend (winding) | Blauweregen, kamperfoelie | Zeer laag |
Hoe installeer je een klimplant zonder risico voor uw muren
De betrouwbaarste oplossing is het installeren van een spalier of metalen constructie die enkele centimeters van de muur af staat. Deze luchtspleet is voldoende om elk direct contact tussen de plant en de afwerking te voorkomen, en bevordert bovendien een betere luchtstroom, wat ook vochtproblemen tegen de muur beperkt.
Voor een klimop die al lange tijd aanwezig is, is het beter na te denken voordat je de begroeiing abrupt wegtrekt: het plotseling verwijderen van jaren ingegroeide worteltjes riskeert de afwerking mee te nemen. Geleidelijke snoeibeurten, stuk voor stuk, stellen je in staat de plant onder controle te houden zonder massale schade in één keer.
Regelmatig onderhoud blijft de beste voorkoming. Een jaarlijkse snoeibeurs voorkomt dat de plant naar het dak, de dakgoten of de raamkozijnen groeit, gebieden waar de schade veel duurder is om te repareren dan een eenvoudig gevelherstellingswerk. Het controleren van de staat van de muur achter het bladerdak, minstens eenmaal per jaar, stelt je ook in staat een barst of vochtplek op te sporen voordat deze erger wordt onder de plantengroei.