Eski tarımsal artıklar bahçede kalabilir: sistematik olarak çıkarmak her zaman gerekli değildir

Her sonbahar aynı refleks ortaya çıkar: eski domates bitkilerini çekip alıyoruz, toprağı silkeleyip bahçe boş ve temiz görünene kadar el arabasını dolduruyoruz. Oysa domates yetiştirilen yeri baharı kadar boş bırakmak aslında bir hatadır. Bu hareket huzur verir ama her zaman haklı değildir. Çoğu durumda, kökleri yerinde bırakmak toprağa ne kadar yararlı olduğunun farkında bile değiliz.

Cevap bir cümleyle özetlenebilir: gövdeleri toprak seviyesinden kestikten sonra kökleri yerinde çürümüşe bırakmak, çoğu zaman tamamen çıkarmaktan daha iyidir. Bunun istisnaları ise killi toprak veya hastalık varlığında görülür. Yazının geri kalanında bunun nedenlerini ve toprak tipinize göre yöntemi nasıl uyarlayacağınızı öğreneceksiniz.

Neden herkes her şeyi çıkarırdı: « temiz » bahçe refleksi

Sezon sonunda bahçenin net olması alışkanlığı, işçi bahçelerinin ve kuşaktan kuşağa aktarılan öğütlerin mirasından gelmektedir. Her şeyden temizlenmiş çıplak bir toprak parçası, işin iyi yapıldığı ve toprağın kış için hazır olduğu izlenimi verirdi. Bu refleks, yüzey altında neler olup bittiğini dikkate almadan derinleşti.

Sistematik olarak çıkarmak, bitki tarafından aylar boyunca inşa edilen her şeyi de çıkarmak demektir: tüneller kazmış, mantarlar ve bakterileri beslemiş, etrafındaki toprağı sabitlemış bir kök ağı. Bir çekişle, bu görünmez mimarinin tamamını sadece estetik bir yarar için yok ediyoruz.

Kökleri yerinde bırakmak: toprak için somut faydalar

Gövde kesilidikten sonra, toprağa kalan kök bir atık yerine kaynağa dönüşür. Tamamen kaybolmadan önce haftalar, hatta aylar boyunca toprak yaşamını besleyecektir.

Doğal organik madde zenginleşmesi

Çürüyen bir kök, organik maddeyi kademeli olarak serbest bırakır ve gelecek bitkilerin ihtiyaç duyacağı yerde doğrudan açığa çıkarır. Bu, araç veya taşıma gerektirmeyen ücretsiz bir katkıdır. Toprak verimliliğinden sorumlu mikro-organizmalan besleyen, bahçe boşaldığında toprağı ücretsiz olarak besleyen bu bitki gibi bir prensibi anımsatır. Domates, kabak veya fasulye bitkilerinin kökleri sık sık bitkiye birkaç on gram canlı madde temsil eder. Bu madde sonunda humusla dönüşür.

Koruma altına alınmış toprak yapısı ve aktif yeraltı yaşamı

Çürürken, kökler toprağı doğal olarak havalandıran ve su dolaşımını kolaylaştıran minik tüneller bırakır. Bu ağ, özellikle derinlerde toprak yapısını doğrudan fayda sağlar ve spade her zaman gitmez. Toprak canlıları, mikorhiza mantarları ve bakteriler bu kanallar boyunca yerleşir: ayrışma, kış aylarında bile sizin için çalışmaya devam eden bir biyolojik zincirlemi besler.

Bir çekişle çıkarmak bu ağı kırmak ve her zaman gerekli olmayan bir toprak bozulmasına yol açmak demektir. Toprak daha hızlı sıkışır, tüneller kapanır. İlk toprak yapısını yeniden elde etmek için birkaç sezon gerekir.

Çıkarmak mı yoksa bırakmak mı: her şey toprak tipinize bağlı

Her yerde geçerli tek bir kural yoktur. Toprağın çürüyen bir kök karşısında davranışı doku bakımından çok değişir. Sık sık doğru kararı buraya bağlıdır.

Killi toprak: temiz bir şekilde çıkarmak genellikle tercih edilir

Ağır ve kompakt bir killi toprakta, yavaş çürüyen bir kök, sonraki ürünler için az uygun durgun nem cepleri oluşturabilir. Bu tip toprak baharı zaten zor ısınır ve yüzeyde ayrışma maddesinin birikmesi süreci daha da yavaşlatır. Bu bağlamda, büyük kökleri çıkarıp ayrıca kompostlamak kalır. İnce kökler yerinde çürümüşe bırakılabilir.

Kumlu veya hafif toprak: kökler kaygısız kalabilir

Kumlu veya hafif toprak çabuk drene olur ve sık sık organik madde eksikliğinden muztarıptır. Burada kökleri yerinde bırakmak neredeyse her zaman iyi bir fikir: tam olarak eksik olan şeyi getirirler, fakat nem fazlası riski olmaz. Ayrışma, hava dolaşımının iyileşmesi sayesinde daha hızlıdır. Kesimden sonra ilk haftalarda toprak yaşamını yoğun kılar.

Doğru yöntem: çıkarmak yerine toprak seviyesinde kesmek

Çoğu durumda, en basit çözüm toprak için de en etkili olanıdır. Bahçe maşası veya küçük bir bahçe testere alarak gövdeyi toprak seviyesinin hemen üstünde kesin ve kökü toprağa bırakın. Bu hareket, brutal bir çıkarmaya bağlı toprak bozulmasını önler ve bitki tarafından büyüme sırasında zaten gerçekleştirilen çalışmaya saygı gösterir.

Bu yöntem, toprakta ağır müdahaleleri sınırlamaya çalışan permakültür ilkeleri kadar sürdürülebilir bir bahçecilik mantığına uyar. Ayrıca tam bir çıkarmadan daha az fiziksel çaba gerektirir. Günler kısalırken ve güz aylarında bahçede zaman eksikken, bu önemli bir avantajdır.

Akılda tutulması gereken bir istisna vardır: açık göz hastalığı olan veya mildiö gibi diğer fungal hastalıklara maruz kalan bitkiler tamamen çıkarılmalı, kökler de dahil, ve bahçeden çıkarılmalıdır. Bu kontamine kökleri toprağa bırakmak, bir sonraki sezon için bir hastalık odağını korumak demektir.

Gövdeler ve çıkarılan bitkilerle ne yapmalı?

Gövdeler kesildikten sonra, sağlıklı iseler kompostlara kolayca koyulabilir. Boşalmış satırlara doğrudan malç olarak kullanılabilir. Bu malç, kış aylarında toprak yüzeyini korur, yağmurla tuzlanmayı sınırlar ve derinlikte çürümüş olan maddeye ek olarak, yüzeyde organik madde sağlamaya devam eder. (toprağı besleyen bir avuç düşmüş yaprak gibi).

Hastalı bitkiler ise asla klasik ev kompostuna katılmamalıdır, çünkü orada ulaşılan sıcaklıklar spor yok etmek için her zaman yeterli değildir. Onları, daha yüksek ve daha güvenilir sıcaklıklar elde eden endüstriyel kompostlamada geri dönüşüm merkezine gönderilen yeşil atıklarla taşımak daha iyidir.

Sonunda, soru çıkarmak mı yoksa asla çıkarmamak mı değildir. Kararı vermeden önce toprağınızı ve mahsullerinizi gözlemlemek meselesidir. Kökleri kısmen kış aylarında tutan bir bahçe kötü bakım gören bir bahçe değildir: çoğu zaman bahar gelmesini sessizce bekleyen, yaşayan bir toprağın işareti olur.